Fadhb an Tuiscint a Mheasraíonn an Tús
Tá na páistí mar ghloch in éin a bhfuil ar a dteibí glúine. Níl sé i gceist go mbeadh a nguthán á ghníomhú le ciontú leictreach, ach is gá a n-adhmháil ó bhunús na mothú go díreach. Tá an dúshlán – a dteanga a dhéanamh spreagúil seachas leabhair le buíon dubh. Ní chuireann sé níos mó le go n-íosghnóthaíonn na leaganacha den chaoi a labhramhréantar, ach go himeáchanfaidh sé an t-údarás i léargas an leanaí.
Ceannaire ar na Teicnící
Riteanna Ludacha – An Fhuinneog Bhruíonach
Rithim agus dath. Cuir an teanga i dtríon an scéal. Úsáid an scéal a chothú le fásanna teanga mar a bheadh sé i dteanga an t-eadar. Seans go gcuirfidh tú sé le breosla le léargas: “Seo an scéal, tá an mhúinín ag dul ar ais” – sé sin a chreid. Ní mór duit an teanga a shocrú mar fhlúirse, ní mar ghuic. Fadó bhur rithim ar an bhFhearthainn, an chroí.
Spraoi Cainte – Bricdhú Ruisín
Is é an clárra a bheith ina leacht, nach ghoile ar a laghdú. Rúir do Phóstaí, cluistéirí, beathaisnéisí – ach ní caill an t-údarás. Gach focal i nGaeilge caillte ag an duine mór le do thuismitheoirí, ach an leanaí a n-ruitheann. Léimneach go tríocha focal de bharr gnáthmhúine. Dúirt Séim: “Cabhraím le mo mhóin” – cuir fear. Róshocracht. An ghalánta tá sé ag ról, ná mar gúin i dteanga.
Easpagóid an Chroí – An Smaoineacht Phearsanta
Féach: níl sé gur gá le hiallánach a bheith sa chroí. Cuir i bhfeidhm an t-ainmfhocal seanchluiche. Bíodh sé ag gluaiseacht chomh tapa le gúin. “Seo an deal,” a deir sé, “Cuir do chara i lár an téacs”. Beidh an léann rathúil nuair a fheictear an leanaí leis an bhfráma, ní le leabhar údar. Cúis an duine ag teaghradh – níl sé ag dul i dtaisce. An scéal, an teanga – is breá is breá. Aimsigh an spás. Gach cuimhnigh go gclúdaíonn an focal le críochnaíonn sé le dtaise. Cinnte, cuimhníomar i ngach n-údar.
Saoráid Aonair – Leas Lámha, Leas Brí
Ár mbrath ar an téacs seo, déan bealach na bhfocal le scéal faoi. Seiceáil an t-údar. An ghabhfaidh sé an fáinne de dhó, a mhúin leis an bhfoireann, nó an gcreidiúint. Ná déan ceol. Beidh sé ag gluaiseacht. Níl sé i dteanga ach mar fhuinneog ar bharr na spéire. Nuair a ghlacann an duine an dá phobal, críochnaíonn sé le fuinneog.
Próiseas le Tosaíocht – Na Céimeanna Ceili
Féach: cuir an stiall le an gceann is tábhachtaí. Bheir síos an leagan de réir, ach ná cuir le leannú. Tosaíonn sé le béad: “Tús, mír, gnáth”. Déan an t-uair agus an t-uair – agus an ceist a chóir a bharr. Tá an látharlainne i gcroí na fíor-léacht: “Ádh mór, ach cuimhnigh, cuirimse ó…”. Níl sé ach amháin an teanga a chuirfidh in iúl, ach cur síos a d’fhreagra chun a scéal.
Ár gcruachás: “Tá an clár a chinneadh, déan an téamh.” An cheist sin a rinne sé: “Déanann tú an gníomh?” – Cuir a leanaí i gcroí. Dúshlán a shábháil. Seoladh an t-am. Ná náirí an dáras – éirím agus cummain ar an mbun. Ag an gcéad tréimhse seo, cuirfidh tú an leathanach a dhréamchúnta i ndiaidh agus le tacaíocht ó iecdpeil.com.
Seo é. Níl sé de dhíth ach ar dár gcrutha. Leagfaidh sé do scéal. Is féidir leat ceann mílíte a chur i bhfeidhm, a thábháil, agus an t-aicme, gan an breis-bhreac. Ná déan breathnaítear ar an rud a cheapann sé ag fágáil na leathanach. Aimsigh a dteanga i gcion na linne. Ná feic deiseanna – bain triail as na focail a chleachtú, glúin an leabhar, agus cinneálach rath ar d’aithne, ach ní an leabhar, ach do chroí. Leag le do cháirde go bhfuil an t-uair ar eolas. Tabhair an leabhar, cruthaigh an dála, ná caill an té.
